Björn Dagbjartsson - minning

     

    Kynni okkar Björns Dagbjartssonar stjúpföður eiginkonu minnar, Sigurveigar hafa varað í rúma 5 áratugi. Hann og Sigrún Valdimarsdóttir tengdamóðir mín voru þá nýkomin heim frá Bandaríkjunum, þar sem hann lauk doktorsnámi árið 1972.

 Björn var dagfarsprúður maður, skynsamur, fylginn sér í skoðunum og nálgaðist sérhvert mál af yfirvegun vísindamannsins. Tilgerðarlaus og réttsýnn maður.

Hann var sjálfstæðismaður og um tíma alþingismaður flokksins fyrir norðan. Alltaf var hann trúr sínum uppruna, fæddur og uppalinn í Álftagerði í Mývatnssveit. Foreldrar hans stunduðu þar búskap og silungsveiði í vatninu.  Hann var elstur sex systkina. Það þótti eftirtektarvert að af bræðrunum luku þrír doktorsnámi. 

Við Sirrý eigum Birni margt að þakka. Hann var ávallt tilbúinn að leggja okkur lið, ef á þurfti að halda. Fyrstu árin í búskap okkar bjuggum við í kjallaranum á Kúrlandi, áður en við héldum sjálf til náms erlendis.

Meðan við dvöldum í Svíþjóð heimsóttu Björn og Sigrún okkur oft. Hann var þá orðinn forstjóri Rannsóknarstofnunar fiskiðnaðarins. Eftir að heim kom áttum við stundum athvarf í kjallarnum á Kúrlandinu. Þegar við svo hófum að byggja okkar hús var Björn meðal fyrstu manna til að hvetja okkur af stað í verkefnið.

Hann var börnunum okkar góður afi og sinnti þeim ávallt af væntumþykju og á sinn þátt í uppeldi þeirra. Sameiginlegt verkefni fjölskyldunnar var smíði sumarhúss í Skaftártungu. Á hverju sumri voru farnar ferðir í Skaftártunguna og oft fengu börnin okkar að fara með Birni og Sigrúnu.

Sjávarútvegurinn var Birni hugstæður. Í lok áttunda áratugar á síðustu öld var hann ráðinn aðstoðarmaður Kjartans Jóhannessonar, sjávarútvegsráðherra. Það þótti svolítið sérstakt þá því að Björn var yfirlýstur sjálfstæðismaður. Ráðherrann leitaði til Björns vegna þekkingar hans á málefnum sjávarútvegsins og lífríki hafsins.

 Það var í þessu hlutverki sem Björn lét til sín taka í umræðunni um nauðsyn þess að standa yrði vörð um sjálfbæra nýtingu fiskistofnana í hafinu. Hann átti mikilvægan þátt í því að beina þessari umræðu í skynsamlegan farveg. Hann átti síðar sæti í mikilvægum nefndum um fiskveiðistjórnun og framtíðarskipulag fiskveiða.

Við skyndilegt andlát Sigrúnar tengdamóður minnar árið 2001 stóð fjölskyldan þétt saman. Björn var þá orðinn sendiherra Íslands í Mosambík, sá fyrsti staðsettur sunnan Sahara eyðimerkurinnar. Ógleymanleg eru jólin sem við fjölskyldan héldum þar árið sem Sigrún lést.

Björn hóf sambúð með Sigríði Jóhannesdóttur í lok veru sinnar í Mosambik og stofnuðu þau heimili á Seltjarnarnesi eftir heimkomuna. Sigríður lést langt um aldur fram. Síðar tók hann upp sambúð með Gunnhildi Sigurðardóttur.

Þó að liðin sé nær aldarfjórðungur síðan Sigrún lést hafa fjölskylduböndin ávallt verið sterk og kærleiksrík. Björn bjó alla tíð heima en varð fyrir slysi á heimili sínu seint á þessu ári og dvaldist á Landsspítalanum síðustu vikurnar.

Nú á kveðjustund þakka ég Birni fyrir allan hans stuðning við fjölskyldu okkar. Aldrei bar skugga á þau samskipti og hans verður sárt saknað.

Sveinn Hjörtur Hjartarson

Af samskiptum við Eik hf

Ég hefði auðvitað átt að segja hvaða fasteignafyrirtæki þetta var sem gékk svona fram af mér fyrir rúmu ári. Ætlaði bara að loka þessum kafla í lífinu með skemmtisögu. En þetta var engin alvöru skemmtisaga. Mér var misboðið og þótti þessi krafa svívirðileg! Nú hefur framkvæmdastjórinn lokið störfum hjá þessu félagi og kveður með þeim ummælum að tekjur Eikar hf hafi verið hærri en annarra félaga í sambærilegum rekstri: Jú, hann nefnir það líka að starfsmennirnir séu ánægðir!, skv mbl:

"Hvernig verður svona verðbólga til, spurði ungi lögfræðingurinn gamla hagfræðinginn." Sá gamli dróg upp nokkur dæmi um það, Hann var svolítið upp með sér að ungi maðurinn hefði áhuga á að ræða við hann.

Annars var erindið að segja upp skrifstofuaðstöðu sem gamli hagfræðingurinn hafði leigt hjá fína fyrirtækinu í 8 ár. Grunnleigan er vísitölutryggð og allur rekstrarkostnaður greiddur aukalega. Það var ekki næg leigugreiðsla fyrir fína fyrirtækið. Nú skyldi grunnleigan hækka umfram vísitölu um 30%!!!

Það sem hagfræðingurinn hefði átt að segja var að þessi leigukrafa væri gott dæmi um það hvernig verðbólgudraugurinn vinnur í samfélaginu. Hann fékk sig þó ekki til þess til að skemma annars notanlega stund. Sá gamli gat þó gert sitt til að draga úr verðbólgunni, þótt í litlu væri með því að segja formlega upp leigunni. Það var gert eigin hendi með penna aftan á nýja samninginn. Engin ástæða til að gera það í tölvupósti. Það eina sem truflar mig er að í stjórn þessa fyrirtækis situr forystumaður í samninganefnd atvinnurekenda. Það liggur fyrir að á þeim vettvangi er ekki talið svigrúm til launahækkana. 

Kraftblökkin til Íslands

Það má kaupa ýmislegt í Seattle: Flugvélar hjá Boeing. Hugbúnað hjá Microsoft! “Vitið” hjá Google! Lækningu á fínustu sjúkrahúsum. Setjast niður á Starbucks og fá sér kaffi og með því. Við Íslendingar höfum sótt hingað ýmislegt síðustu áratugina. Þið þekkið öll þessi Seattle vörumerki. En ég er viss um að fá ef einhver ykkar viti að hingað sóttum við eina mestu tæknibyltingu í síldveiðum fyrir um 65 árum! Það var kraftblökkin til síldveiða. Hann sótti þessa nýjung hingað afi hennar Sirrýjar, Ingvar Pálmason útgerðarmaður/skipstjóri frá Norðfirði um 1960. Hann var á sjötugsaldri! Átti eftir að starfa við sölu og kynningu hennar fram yfir níunda áratuginn! Ingvar hefur verið ofarlega í huga okkar í þessari heimsókn hingað til Seattle eftir 8 tíma flug beint frá Keflavík. Hann fór fyrst til New York, líklegast í lest þaðan einhverja daga til Seattle? Það fylgir ekki sögunni. Heim kominn hófst  vinnan við að sannfæra landann um gagnsemi þessarar tæknibyltingar! Það var ekki þrautarlaust, fyrr en Haraldur Ágústsson skipstjóri og áhöfn hans náðu tökum á þessu byltingarkennda tæki 1964. 

Ingvar fékk fálkaorðuna fyrir störf sín á sviði sjávarútvegs.

Trump sigraði!

Trump 47. forseti USA! Er það ekki eins og við var að búast? Hann barðist af mikilli elju. Það er ekki hægt annað en virða það. Nú er að vona að val hans verði gæfuspor fyrir USA og okkur líka. Síðast en ekki síst getur hann þakkað Demókrataflokknum slælegan undirbúning. Ég færði rök fyrir því í hér í aðdraganda kosninganna. Það hefur allt raungerst og óþarft að tíunda það frekar. Svo virðist sem stórir hópar kristinna manna hafi einnig fylgt sér um Trump. En afkoma fólks var í fyrirrúmi. Skipti megin máli samkvæmt könnunum.

Í aðdraganda forsetakosninga í USA

Það sem vekur mesta furðu í aðdraganda þessara kosninga í USA, í voldugasta ríki heimsins, er hvað undirbúningur kosninganna er tilviljanakenndur hjá Demókrötum. Fáir virtust hafa trú á því að Trump ætti möguleika á að verða aftur forseti í byrjun þessa árs. Eitthvað var verið að tala um það í sumar að Biden væri orðinn of gamall. Hann sagðist eigi að síður ætla að bjóða sig fram. Í fyrstu kappræðunni kom í ljós að hann er búinn á því karlinn. Trump hafði öll trompin á sinni hendi í lok kappræðanna. Það varð auðvitað “panik” hjá Demókrötum. Háværar raddir voru uppi um að Biden yrðu að draga sig í hlé. Hann samþykkir það loks. Þá er ákveðið að varaforsetinn Kamala Harris taki keflið og hlaupi í skarðið sem frambjóðandi þeirra! Þremur mánuðum fyrir kosningar! Hún hefur nánast ekkert verið í umræðunni, allavega ekki á erlendum vettvangi. Ef Trump vinnur þessar kosningar er sigurinn ekkert annað en gjöf frá Demókrötum á silfurfati! Það álykta ég á grundvelli lélegs undirbúnings í aðdraganda kosninganna. Hvernig gat það farið framhjá þeim að blessaður Biden var orðinn of gamall til að standa í svona þrasi.

Heimurinn vill láta blekkjast!

 Heimurinn vill láta blekkjast! Rómverjarnir sögðu: Mundi vult decipi. Datt þetta í hug þegar Jón Gnarr hefur nú enn einu sinni komið fram á sjónarsviðið og vill til forystu í flokki Evrópusinna, Viðreisn. Þau hafa verið óheppinn með talsmenn þannig að þau fara gömlu Samfylkingarleiðina og hafa kallað til fulltyngis hann ,Jón karlinn Gnarr með "fimm háskólagráður." Las í dag stefnu hans í blaðaviðtali. Hann vill stöðva straum innflytjenda. Slík afstaða gæti nú gefið honum nokkuð mörg atkvæði. Síðan vill hann ganga í Evrópusambandið og taka upp evru! Hann gerir sér ekki grein fyrir því enn að ESB aðild byggir á fjórfrelsi. Eitt af þessum frelsum er óheftur flutningur fólks milli landa ESB (27 lönd). Hann hefur augljóslega ekki enn gert sér grein fyrir því að í þessu verður ekki bæði haldið og sleppt. Það skiptir ef til vill engu máli, hann verður líklegast "brúða" í höndum Evrópusinna. Hann hefur reynslu í því stórleikarinn okkar sbr þegar hann kóaði sem borgarstjóri fyrir Dag B Eggertsson þar síðasta kjörtímabil, sem þá í raun réði. Nýr formaður Samfó ætlar sér sjálf stórt hlutverk og þarf augljóslega ekki "brúðu" til að flytja mál sitt eins og Samfó forðum daga í borginni. Já heimurinn vill láta bekkjast!

Utan til náms

         17. júní 1975 í heimsókn til Oslo ákváðum við Sirrý að hefja nám erlendis þá um haustið. Við vorum að íhuga að flytja til Noregs, en eftir heimkomu varð niðurstaðan sú að við flyttum til Gautaborgar. Engan þekktum við þar, en fengum nafn Sigríðar Hannesdóttur, sem bjó þar, skólasystur Björns, stjúpa Sirrýjar. Hún veitti okkur ómetanlega aðstoð þegar við vorum að koma okkur fyrir og skrá okkur í háskólann.  Það sem réði  m.a. valinu á Gautaborg var að þar var kennd félagsráðgjöf og hagfræði við háskólann

        Á leiðinni út í flugvél Flugfélags Íslands í byrjun september þetta ár var einnig Sigurður tengdafaðir minn á leið í viðskiptaferð til Noregs að skoða fiskiskip. Með honum í för var útvegsmaður frá Stöðvarfirði, Guðmundur Björnsson, sem ég heyrði síðar að gárungarnir hafði kallað gælunafninu Lilla. Það var ekkert lítið við þennan mann. Guðundur var mjög gildur, en vart meðalmaður á hæð. Þegar hann settist í sætið varð að losa um annan armin af sætinu, svo að hann gæti sest.

        Ég gleymi aldrei orðaskiptum þessa ágæta manns og flugfreyjunnar þegar hún reyndi að spenna utan um hann framlengda sætisólina: ”Svona vina, þetta er alger óþarfi hjá þér að reyna þetta, þú getur verið viss um að ég fer ekkert!” Það reyndust orð að sönnu. Hann sat fastskorðaður í sæti sínu alla leiðina, haggaðist ekki. Leiðir okkar lágu ekki aftur saman eftir þessa flugferð. Ég man ekki hvað við ræddum á leiðinni, en í minningunni fór vel á með okkur. Man þó að mér þótti mikið til þessa manns koma, sem var að fara til útlanda að kaupa togara. Hann var fyrsti starfandi útvegsmaðurinn, sem ég kynntist. Seinna átti fyrir mér að liggja að vera í þjónustu íslenskra útvegsmanna í rúma þrjá áratugi. Enginn veit sína ævi o.s.f.