Umgengi í nærumhverfi

Við vorum að ræða það í sundinu áðan að í Póllandi fari fólkið í kirkju eftir vinnu og Bretlandi á pöbbinn, áður en það fer til síns heima. Við vorum sammála um að viðkoma í heita pottinum væri samsvarandi afþreying í önn dagsins hér á landi. Yfirleitt er þetta þó sami hópurinn, sem kemur í heita pottinn, þannig að þetta er ekki jafn almennt og pöbbinn hjá Bretum. Þetta rifjaði upp árin í Engihjalla 25. Við vorum þrjátíu og sex fjölskyldur í húsinu, sem allar komu heim síðdegis eftir vinnu og skóla. Síðan hófst matargerð í öllum litlu þrjátíu og sex íbúðunum. Engum datt í hug að taka í notkun sameiginlegt eldhús fyrir íbúðirnar og skipta með sér eldhúsverkunum og auka umgengi nágrannanna, þótt einhverjir hefðu orð á því. Þessar pælingar okkar leiddu að þeirri ályktun okkar pottverja að mannskepnan er í raun hjarðdýr. Það er okkur eðlislegt að umgangast með óformlegum hætti í nærumhverfi og sækja beint eða óbeint í félagslegt umgengi hvert við annað. Við vorum sammála um að ef fólk mundi vinna að því að efla þetta umgengi í nærumhverfinu mundum við geta mildað og bætt íslenskt samfélag. Niðurstaða okkar var eins og áður segir að pottasamfélagið væri vísir að slíku, en þó ekki jafn öflugt og heimsóknin í kirkjuna í Póllandi eða á pöbbinn á Bretlandi, sem ku vera á við margar heimsóknir til sálfræðings. Allavega yrði samfélagið líflegra.

Grænurnar fyrir vestan

Veröldin víð, nyrst í íshafi köldu. Ég kom til að leita rótanna, beið en þið voruð farin. Spor ykkar afmáð, ekkert minnti á ykkar gömlu daga eða fór ég ekki á réttan stað? Kannski hittumst við að á nýjum stað að vori og grænurnar verða grænni og fegurri en nokkru sinni fyrr.

Kosningar í Katalóníu

Um þetta leyti í fyrra vorum við í Tarragona í Katalóníu. Ég var búinn að lesa sögu Francos og þóttist nokkuð góður að hafa lesið söguna. Var hálf hissa hvað þeir Katalóníumenn sem ég ræddi við um bókina voru fáskiptir um hana. Það eru afkomendur fylgismanna Francos sem standa fyrir þessum aðgerðum í dag. Við heyrðum í vinum frá Tarragona, sem létu okkur vita um sig og segja okkur frá gangi mála. Það færir mann nær atburðum að eiga þarna vini og samstarfsfólk, sem er í miðri hringiðunni. Fyrir utan helstu borgir voru skip með lögreglumönnum, sem biðu þess að koma í land og stöðva kosningarnar. Vinir okkar sögðu allt í lagi með sig og þótt Katalónar væru reiðir eftir þessa atburði væri allt í lagi fyrir okkur að koma fljótt í heimsókn að nýju. Það má hinsvegar búast við mótmælum t.d. í formi þess að fólk leggi niður vinnu

Norðurlandið heillar

Við vorum á Norðurlandi í síðustu viku. Okkur gafst kostur á að dvelja í nýjum glæsilegum bústað, sem BHM leigir í Hlíðarfjalli. Þetta er mjög vel búið hús hátt upp í hlíðinni með útsýni fram í fjarðarmynni og yfir Akureyri. Það kom okkur þægilega á óvart hvað Verslunarmannahelgin var róleg m.t.t. umferðar og ferðamanna. Við fórum einn Mývatnshring í góðu veðri. Keyptum Mývatnssilung á Skútustöðum, engu líkur. Keyrðum til Siglufjarðar og borðuðum í veitingarhúsinu Rauðku. Hittum þar ferðamálafrömuðinn Róbert Guðfinnsson, sem var að líta eftir. Þar sem áður var ekkert annað en niðurníddar minjar um forna frægð síldarbæjarins hefur risið nýtt glæsilegt hótel og veitingarekstur, lifandi og aðlaðandi umhverfi í hjarta bæjarins. Þessi starfsemi styður vel við þær byggingar og minjar um síldarárin sem eru í raun hluti af þessum nýja miðbæjarkjarna.

Innlend verslun og Costco

Þegar Jóhannes Jónsson heitinn, kenndur við Bónus hóf rekstur Iceland fór ég í röð ásamt miklum fjölda til þess að sýna stuðning við viðleitni hans að stofna nýja lágvöruverslun. 
Ég hafði fylgst með honum þegar hann hóf rekstur Bónus og dáðist að þeim markmiðum, sem hann setti sér í rekstrinum. Um sjötíu prósent af vörunum, sem hann seldi voru íslenskar og hann bauð vörur á mun hagstæðara verði en aðrir. 
Neytendur treystu því að hann væri ekki aðeins að hugsa um eigin hag, heldur líka um neytendur. Sama má segja um Pálma í Hagkaupum á sínum tíma. Báðir þessir menn voru virtir vel af almenningi.
Um nokkurn tíma hafa nýir stjórnendur sérstaklega matvöruverslana ekki náð að viðhalda þessu trausti neytenda. Þeir hafa haft yfirbragð „andlitslausra“ atvinnustjórnenda, sem hafa haft það að leiðarljósi að þjóna fyrst og síðast fjármagninu í starfseminni.
Opnun Costco varð til þess að afhjúpa þessa grímulausu „græðgi,“ sem hefur einkennt oftar en ekki verslunina.
Innlend verslun var tekin í bólinu með opnun Costco. Hún átti ekki svör, virtist augljóslega brugðið og fólkið flyktist til að versla í Costco. Það var þá hægt að bjóða hagstætt verð á Íslandi í línu við verð í nálægum löndum.
Það tekur því nú ekki einu sinni að tala um olíuverslunina, það er svo augljóst hvernig þar er haldið á málum gagnvart neytendum.
Maðurinn í Costcoröðinni orðaði þetta ágætlega þegar haft var að orði mikill áhugi á þessari nýju verslun: Hagar græddu 4 milljarða króna á síðasta ári. Fólk er að bregðast við því og leita hagkvæmari innkaupa. Þetta eru hátíðardagar.
Ég vil innlendri verslun vel, en hún á augljóslega eftir að ganga í gegnum mikið breytingaskeið á næstu misserum. Hún stendur frammi fyrir nýrri samkeppni með tilkomu fyrirtækja eins og Costco og IKEA.
Tilkoma Costco er augljóslega svar erlendra samkeppnisaðila við þeirri stöðu sem hér hefur ríkt á innlendum markaði á líðnum árum.
Þessi tvö fyrirtæki verða auðvitað að gæta að framgöngu sinni. Það hjálpar þeim að vísu að þau hafa að leiðarljósi neytendavæna stefnu. Bauhaus aftur á móti hefur ekki náð þeirri stöðu á byggingavörumarkaðnum, sem vonir stóðu til. Misvísandi skilaboð þeirra varðandi verð og tilboð gerðu það að verkum að þeir virtust missa tiltrú, allavega misstu þeir mína tiltrú.

Amma fundin!

Viðburður í Kópavogsbíó 1962 - 1966

Ég verð nú bara að deila þessari mynd af samkomu í Kópavogsbíó sem Herbert Guðmundsson tók milli 1962 0g 1966. Fremst í mynd á öðrum bekk frá hægri er amma mín Stefanía Stefánsdóttir og bróðir hennar Karl Stefánsson og Þóra konan hans. Hvert tilefni fundarins kann að vera veit ég ekki. Amma átti heima að Hringbraut 52 í Reykjavík en hún og afi áttu á sínum tíma sumarhús í Kópavoginum. Ja, hérna þetta kom á óvart! Fundarefnið er líkast til menningartengt. Hún var ljóðelsk og víðlesin og Karl var það líka og setti saman töluvert af kvæðum sjálfur.

Það er skemmtilegt að segja frá því hvernig ég fann ömmu mína á þessari mynd. Þegar ég fer á tónleika með móður minni reynir hún oftar en ekki að fá sæti á þessum stað þ.e. framarlega við enda, hægra eða vinstra megin eftir atvikum. Af hverju? Jú, það er vegna þess að hún er píanóleikari sjálf og vill sjá á nótnaborðið á flyglinum og hvernig leikið er á hljóðfærið. Þegar ég var að skoða þessar myndir sló það mig að þetta gætu verið tónleikar. Í framhaldinu fór ég að velta því fyrir mér hvaða fólk þetta væri sem sæti í "sætunum hennar mömmu," enda fremst í mynd. Þið getið rétt ímyndað ykkur hvað ég var forviða þegar ég sá að þarna sat hún Stebba amma, móðuramma mín. Hún spilaði líka á píanó og orgel. Þegar verið er að myndgreina gamlar myndir verður augljóslega að hafa það í huga að þótt viðburðurinn og myndefnið sé í Kópavogi sé ekki sjálfgefið að fólkið sé úr bænum. Fólk fer enn suður fyrir læk og gerði þarna.

Frönsku kosningarnar 2017

 Le Pen segir að eftir kosningarnar muni kona stjórna Frakklandi. Annað hvort hún eða Merkel. Það er broddur í því og segir meira en miklar málalengingar. ESB var fyrst og fremst draumur sosíalista og sósial demokrata um að byggja sameinaða Evrópu. Nú vitum við að þessi hugmyndafræði hefur strandað. Það er komið á daginn að stuðningurinn við þjóðríkið er sterkari en sósialistar töldu. ESB hefur ekki tekist að leiða þjóðirnar í gegnum holskeflu síðustu ára. Skýrast var það þegar Þjóðverjar neituðu að hjálpa Grikkjum. Bretar ætla að hætta í ESB. Það er útbreiddur misskilningur að ESB hafi haldið friðinn í Evrópu sl. sjötíu ár. Það eigum við fyrst og fremst Bandaríkjunum að þakka og NATO. Í athyglisverðri grein Hjörleifs Guttormssonar í mbl um fall Samfylkingarinnar og erfiðleika sósialista í Evrópu gleymdi han þó að segja frá því að nýjar kynslóðir vinstri manna úr röðum menntamanna, gleymdu meginhlutverki sínu, að berjast fyrir hag launafólks. Þeir einhentu sér í staðinn að berjast fyrir sameiningu evrópsku ríkjanna. Með þeim árangri að flokkar sem kenna sig við þessar stefnur í Evrópu eiga mjög í vök að verjast.