Doktorsvörnin 8. mars 2013

Sirrý útskrifaðist sem doktor í öldrunarfræðum í mars sl. Hún varði doktorsritgerð sína við Heilsuháskólann í Jönköping þann 8. mars 2013. Við vorum rúmlega tuttugu ættingar og vinir sem mættum við vörnina. Hún stóð sig í alla staði vel í tæplega þriggja tíma yfirheyrslu. Um kvöldið var svo haldið veglegt hóf í tilefni þessara tímamóta á veitingastaðnum Guvernören. Annállinn óskar doktornum til hamingju með nafnbótina.

Bernskuminningar úr Kópavogi.

Kópavogsblaðið 20.10.2011
,,Fyrsti kennarinn minn var fallegasta kennslukonan á öllu landinu!”
Haustið er tími eftirvæntingar ekki síður en sumarið. Það er breyting í loftinu, þriðju árstíðarskiptin. Leikfélagar bernskuáranna sem fóru í sveitina komnir til baka. Endurfundir voru ánægjulegir og síðkvöldin úti við á haustin eftirminnileg í leikjum og einstaka prakkarastrikum. Skólinn hóf göngu sína að nýju um þetta leyti. Við vorum spennt að sjá hvort eða hvaða breytingar yrðu í bekknum, hvort sömu bekkjafélagar yrðu áfram, nýir kæmu í bekkinn eða hvort við yrðum með sama kennara.
Stundum voru breytingar. Góðir skólafélagar fluttu í önnur byggðalög og jafnvel til útlanda. Eftirminnilegasta breytingin var þegar fyrsti kennarinn minn og sú sem kenndi okkur lengst af í E – bekknum í Barnaskóla Kópavogs fór í barneignafrí. Hún hét Helga Sigurjónsdóttir, fallegasta kennslukona á öllu landinu, það fannst mér allavega. Helga varð síðar kunn sem stjórnmálamaður, baráttukona fyrir kvenréttindum og mikilsmetinn skólamaður. Hún lést í byrjun þessa árs. Það var erfitt að sjá að baki Helgu í barneignafríum. Á bekkjarmyndinni er yfirkennari skólans Óli Kr. Jónsson í stað hennar en hann var umsjónarkennari okkar í 12 – E síðasta veturinn.


12 ára bekkur E.
12 ára E í Barnaskóla Kópavogs 1965. Fremsta röð frá vinstri: Guðný Björgvinsdóttir, Halldóra Guðmundsdóttir, Una Elefsen (látin), Helga Austmann Jóhannsdóttir, Sigrún Hilmarsdóttir, Kristbjörg Sigurnýjasdóttir, Ástríður Kristinsdóttir, Ingibjörg Garðarsdóttir, Ingibjörg S Karlsdóttir. Önnur röð frá vinstri: Björgvin Vilhjálmsson, Lárus Már Björnsson (látinn), Hrafnhildur Jósefsdóttir, Gerður Einarsdóttir, Heiðrún Hansdóttir, Ragnheiður Lára Guðjónsdóttir, Jóna Ingvarsdóttir, Gerður Elín Hjámarsdóttir, Helgi Sigurðsson, Húgó Rasmus og umsjónarkennarinn, Óli Kr. Jónsson í tólf ára bekk. Þriðja röð frá vinstri: Páll Einarsson, Gylfi Norðdahl, Páll Ragnar Sveinsson, Þorsteinn Baldursson, Sveinn Hjörtur Hjartarson, Hjörtur Pálsson, Yngvi Þór Loftsson, Jón Halldór Hannesson (látinn), Atli Sigurðsson og Óli Jóhann Pálmason (látinn).
Við Esju rætur.
Við rætur Esju sumarið 1965, mynd tekin af föðurbróður mínum Finnbirni Hjartarsyni prentsmiðjustjóra, en hann og eiginkona hans Helga Guðmundsdóttir bjuggu fyrstu búskaparár sín í Kópavogi. Fyrst í húsi foreldra minna við Víðihvamm og síðar í Austurgerði í vesturbæ Kópavogs. Á myndinni erum við þrjú frændsystkinin af fimm börnum Finnbjörns og Helgu og þrjú af fjórum systkinum frá vinstri til hægri: Guðmundur Helgi Finnbjarnarson, Guðrún Finnbjarnardóttir, Þórunn Ingibjörg Hjartardóttir, Oddur Kristján Finnbjarnarson, Axel Garðar Hjartarson og ég, Sveinn Hjörtur. Tilefni ferðarinnar var bíltúr í nýja (gamla) Willis-jeppanum sem Finnbjörn hafði keypt. Bíltúrinn var upp að Esju þar sem við áttum góðan dagpart við klifur í klettabelti Esjunnar. Slíkar ferðir út fyrir Kópavoginn voru ekki tíðar á þessum árum og því afar eftirminnilegar.
Útskrift Valdimars.

Við brautskráningu sonarins sem lögfræðings frá Háskóla Íslands 16. júní 2007. Við foreldrarnir Sigurveig H. Sigurðardóttir, Sveinn Hjörtur Hjartarson og sonurinn Valdimar Gunnar Hjartarson.


Færðum kennaranum jólagjöf
Í bók sinni ,,Sveitin mín - Kópavogur” minnist Helga þess með hlýhug þegar við fjögur sem skipuð voru af bekknum til þess að heimsækja hana komum og færðum henni jólagjöf árið 1962. Við gáfum henni ljóðabókina ,,Heiðnuvötn” eftir Þorstein Valdimarsson skáld. Helga segir svo frá: „Ég var afskaplega upp með mér þegar fjórir nemendur mínir í Kópavogsskóla færðu mér bókina að gjöf um jólin 1962. Eftirfarandi skráði Þorsteinn í bókina:
,,Kverinu þykir heldur heiður
að hýsa jólagleðina;
Yngvi, Hjörtur, Húgó, Eiður
og Helga rekur lestina.
Yngvi er að sjálfsögðu sonur Guðrúnar [Þorsteinn Valdimarsson skáld var náfrændi Guðrúnar móður Yngva Þórs Loftssonar landslagsarkitekts], Sveinn Hjörtur er Hjartarson og hann er hagfræðingur. Húgó Rasmus er kennari í Kópavogi. Eiður heitir fullu nafni Eiður Örn og er Eiðsson. Hann er matreiðslumaður og rekur ásamt konu sinni Hótel Framnes í Grundarfirði.“ (Helga Sigurjónsdóttir, 2002 bls. 86). Í minningu minni vorum við hinsvegar fimm og Helga sem rekur lestina muni vera bekkjasystir okkar Helga Austmann Jóhannsdóttir.

Við fengum aðra Helgu kennslukonu en hún var ekki Helga mín. Það átti eftir að skila sér í heimsókn til skólastjórans Frímanns Jónassonar, sem leiddi þó ekki til tiltals. Sr. Gunnar Árnason, sem síðar fermdi okkur mörg hver var í heimsókn hjá honum og enginn tími til að hirta unga skólasveina. Þetta stirða samband okkar batnaði ekki við það að hún rak okkur tvo félagana síðar heim. Að vísu höfðum við Hjörtur Árnason, nú hótelhaldari í Borgarnesi, líklega unnið til þess. Hentum skólatöskum í hvor annan og ein þeirra lenti óvart á skólasystur okkar.

Endurfundir á Facebook
Margir voru í bekknum allt frá fyrstu tíð þar til við fórum yfir í Gagnfræðaskóla Kópavogs, bygging sem nú hýsir Menntaskólann í Kópavogi. Að loknu barnaskólanámi skildu leiðir en nokkrum hefur maður fylgst með gegnum lífið, mismikið þó. Það hefur auðveldað upprifjun þessara endurminninga að á Facebook-síðunni höfum við nokkur hist og rifjað upp minningar og nöfn fyrrum skólafélaga. Þannig auðveldar ný samskiptatækni t.d. endurfundi gamalla bekkjasystkina. Skólaferðalagið í lok tólf ára bekkjar var austur að Skógum og þótti mikið ferðalag á þessum árum.

´52 árgangurinn í Kópavogi.

Sveinn, Jakob og Sigrún. Hittingurinn í gær var nú ekki jafn dramatískur og í Det forsömte forår sem ég talaði um í síðasta bloggi. Hann tókst mjög vel og þarna mættu rúmlega sextíu manns og sumir voru langt að komnir. Okkur taldist til að allur ´52 árgangurinn í Kópavogi á þessum árum þ.e. ´65 til ´69 hafi verið nálægt 300 manns. Í fyrsta bekk í gaggó voru níu bekkir og miðað við þrjátíu í bekk er það ekki fjarri lagi. Í ræðuhöldum var talað nokkuð um það hvað væri að vera miðaldra. Ég kaupi nú helst skýringu Helga vinar míns sem hélt því fram að það væru þeir sem væru tíu árum eldri en þú sjálfur. Nú annað sem við strákarnir horfum náttúrulega á eru gömlu bekkjasysturnar. Við flesta hefur maður ekki haft neitt samband í gegnum árin. Það er svo sérstakt að við suma getur þú tekið upp þráðinn mörgum árum síðar eins og maður hafi hitt þá síðast í gær. Það sem við eigum sameiginlegt er að hafa gengið þroskaveginn saman sem börn og unglingar í leik og skóla frá barnaskólaaldri og jafnvel búið í sömu götu eða hverfi. Annað sem situr í manni þegar horft er til baka er hvað tíðarandinn kallaði á að æskan mundi fullorðnast fljótt. Margir komnir með börn jafnvel fyrir tvítugt og byrjaðir að ala upp nýjar kynslóðir. Það er allavega þannig með mig og marga í kringum mig að við höfum þörf á að fara í gegnum þetta aldursskeið aftur og gera upp með okkur ýmislegt á þessu þroskastígi. Atburðarrásin var svo hröð á þessum árum og mótunaröflin svo sterk að það er í raun ekki tími til þess að fara yfir, skoða, gagnrýna, sættast og njóta minninganna frá æskuárunum fyrr en maður er kominn á svolítið lygnari sjó í þroska og aldri. Þakka fyrir góða skemmtun. Kveðja. (Mynd: Þórdís Helgadóttir)

Hittingur

Det forsömte forår. Í kvöld ætlar að hittast '52 árgangurinn hér í Kópavogi. Það verður spennandi að hitta fólk og sjá hvort maður muni eftir einhverjum. Flesta hefur maður ekki séð í yfir fjörtíu ár. Við svona endurfundi dettur mér alltaf í hug skáldsagan "Det forsömte forår" eftir Hans Scherfig. Vanrækta vorið samkvæmt hrárri orðabókarþýðingu. Þetta er saga sem hafði varanleg áhrif á mig þegar ég las hana í skóla og segir frá 25 ára stúdentum sem eru að hittast á endurfundi. Í minningunni var skólavistin svo ljúfur tími en þegar farið er að kafa í fortíðina koma ýmsar dökkar hliðar af dvölinni í ljós. Skólinn var hryllingsbúð. Sérstaklega einn kennarinn, herra Blomme, satisti og nemendurnir margir báru varanlegan skaða af dvöl sinni í skólanum. Með því að smella hér má nálgast útdrátt úr sögunni. Ég tengi söguna við dönskutíma í MR hjá Bodil Sahn þegar ég rifja upp þessa sögu nú næstum fjörtíu árum síðar. Þar sem við vorum að staglast í gegnum dönskuna og hefur hún vafalaust verið að velta því fyrir sér hvaða framtíð biði þessara ungmenna sem voru með misjöfnum árangri að nema tungu gömlu herraþjóðarinnar. Ég vona og er þess fullviss að kvöldið í kvöld snúist eingöngu um góðar minningar. Kveðja.

Í fyrsta sinn norður

Göngugatan. Fyrsta skipti sem ég fór norður í land var í skólaferðalagi á vegum Gagnfræðaskóla Kópavogs árið 1969. Ég man ekki nákvæmlega hvaða mánuð var farið en það hefur verið snemma sumars líklega í lok maí. Fyrsta daginn fórum við að Hólum í Hjaltadal og sváfum í skólanum fyrstu nóttina. Ráðsmaður einn hafði gert sér dagamun og var að leita eftir félagsskap um kvöldið meðal skólasystranna við lítinn fögnuð. Umsjónakennarinn í ferðinni hann Guðmundur Oddsson stuggaði við honum. Næsta dag var farið til Akureyrar og gistum við þar eina nótt í skóla - líklega gagnfræðaskólanum upp af brekkunni. Fyrir utan ungu stúlkurnar sem sýndu okkur strákunum úr Kópavoginum nokkurn áhuga þóttu okkur brúnu mjólkurflöskurnar afar athyglisverðar. Hvolpavitið var nú ekki þroskaðra en svo. Að sjálfsögðu var borðað á Hótel KEA. Næsta dag var farið í Mýtvatnssveit. Stoppað var á hótelinu í Reynihlíð og þar var borðaður nýr silungur með kartöflum og smjöri, hvílíkt lostæti. Þá var grjótagjáin heimsótt og tekin nokkur sundtök í henni og Dimmuborgir skoðaðar áður en Mývatnssveit var kvödd. Eftir Kröflugosið hefur ekki verið óhætt að lauga sig í gjánni. þar sem hitastigið hækkaði of mikið. Rútubílstjórinn í þessari ferð var að sjálfsögðu rútubílstjóri okkar Kópavogsbúa hann Teitur Jónasson. Hann var hrókur alls fagnaðar og oft sungum við lag sem fjallaði um hann. Viðkvæði í laginu var: Teitur vildi það og Teitur skyldi það. Trallalla.... Mig minnir að það hafi verið í kaupfélaginu í Miðfirði sem fengust forláta skrautpípur með tinloki sem margir keyptu sér. Ég tímdi því ekki og sá lengi vel mikið eftir því. Þetta er það sem ég man helst.Kveðja.

Mótunartími

Menntaskólinn í Reykjavík Menntaskólaárin eru mikill mótunartími nemanda. Þetta eru árin sem maður er að breytast úr unglingi í fullorðinn einstakling. Það var leikfimiskennarinn minn, Jóhannes Sæmundsson heitinn, sem vakti athygli mína á þessu. Við vorum að kveðjast í dimmision partý heima í Víðihvammi og áttum þetta tal. Hann sagðist hafa leitt hugann að þessu þegar hann hefði frétt að ég hafði eignast son um svipað leyti og hann sjálfur. Jóhannes er einn af þessum kennurum sem maður minnist fyrir að hafa verið frábær leiðbeinandi og umgangast nemendur sem jafningja og félaga og ná trausti þeirra. Hann dó langt um aldur fram. Margir kennarar eru hugstæðir frá þessum tíma, mismunandi eins og þeir voru margir. Ólöf Benediktsdóttir og Bodil Sahn dönskukennarar jafn ólíkar og þær voru nú. Ólöf lést nú í janúar, blessuð sé minning hennar. Magnús Guðmundsson og Ólafur Oddsson íslenskukennarar. Heimir Þorleifsson og Vilmundur Gylfason sögukennarar, Gylfi Guðnason stærðfræðikennari og Stefán Benediktsson listasögukennari. Síðast en ekki síst rektorinn sjálfur Guðni Guðmundsson. Skólinn var mér erfiður og oft stóð námið tæpt. Maður þurfti á öllu sínu til þess að komast í gegnum þetta tímabil. Í það heila tekið var verið að kenna okkur að gefast ekki upp, vinna að settu marki og reyna aftur ef eitthvað fór úrskeiðis. Ástæðan fyrir þvi að ég fór að rifja þetta upp var eftirfarandi vísa sem ég lærði í skólanum: Taka bara lán og lán, láta bara flakka. Bæta bara smán á smán og smíða bara krakka. Höfund þekki ég ekki og vísan var krotuð á borð. Þessi ferskeytla lýsir ágætlega tíðarandanum og gerir það ef vill enn.