Fyrirlestur um Skaftárhlaup

Fór á fyrirlestur hjá FÍ um Skaftárhlaup og áhrif þeirra á gróðurfar í Skaftárhreppi Mjög fróðlegur fyrirlestur um þá gríðarlegu krafta sem felast í þessum reglubundnu hlaupum. Áhrif á gróðurinn eru að sjálfsögðu mikil og vandséð hvernig tjón á gróðri verður bætt. Fyrirsjáanlegt er að loftmengun í Skaftártungu munu aukast á næstu árum, þó ekki nema vegna síðasta hlaups sem var stærsta hlaup sem mælingar ná yfir. Erindi fluttu Tómas Jóhannesson eðlisfræðingur á Veðurstofu Íslands og Sveinn Runólfsson frá Landgræðslu Íslands. Það sem situr sérstaklega í manni eftir þennan fyrirlestur eru lýsingar af þeim hamförum sem hafa átt sér stað eftir gos í Kötlu og Öræfajökli. Í einu Kötlugosi á fyrri hluta 18. aldar nánar tiltekið 1721 komu heilu jöklarnir niður á sandinn t.d. Höfðabrekkujökull sem var þar í 80 ár. Að ég tali nú ekki um þegar gaus í Öræfajökli árið 1362 og jökulhettan kom í heilu lagi niður á láglendi. Þetta er eitt mannskæðasta gos á Íslandi og heilu byggðarlögin sem fóru í eyði.

Meðallandsganga 2015

Í gær laugardaginn 20. júní 2015 gékk ég frá Botnum í Meðallandi í átt að Flótum í sömu sveit ásamt göngufélögum í gönguhópnum Skálm.. Leiðin liggur meðfram hraunjaðri Skaftáreldahrauns og um ægifagurt vatnasvæði Mávavatna og svo Eldvatns. Þetta er ganga á jafnsléttu alls um 16 km löng og tók okkur um fimm tíma að ljúka göngunni. Víðátta er gríðarleg í Meðallandi og í góðri birtu er mikil fjallasýn. Tigarlegast í góðri veðri er tveggja jökla sýni, þegar sér til Mýrdaljökuls í vestri og Öræfajökuls í austri. Gróður er mikill á svæðinu en þarna var áður mikið sandfok.

Gos í Grímsvötnum.

Gögn frá Veðurstofu Íslands Aftur er hafið gos á Surðurlandi. Núna í Grímsvötum sem eru norðvestanvert í Vatnajökli. Þarna gaus síðast árið 2004. Gosið hófst rúmlega sjö í görkvöldi og sást mökkurinn viða að. Vísindamenn segja að þetta sé tíu sinnum stærra gos en síðasta gos í Grímsvötunum. Veðrið hér í Reykjavík var fallegt í gær, heiðskírt, en kallt. Við fórum einnig á Austurvöll til þess að horfa þar á loftfimleika ungs fólks hangandi á taumi úr kranabómu í tilefni Listahátíðar sem haldin er þessa dagana. Lilja dóttir Valdimars og Stellu hefur verið í heimsókn hjá okkur þessa helgi og höfum við átt góðar stundir. Nóg í bili.

Sveitin milli sanda

Í vikunni fór ég á myndakvöld hjá Skaftfellingafélaginu í Reykjavík og horfði á sjónvarpsmyndir sem teknar voru árið 1967 í Öræfasveit. Magnús Bjarnfreðsson var þulur í myndunum og tók viðtal við ýmsa fyrirmenn sveitarinnar. Ég man þegar þær voru upphaflega sýndar í sjónvarpinu. Sérstaklega man ég eftir beltadrekanum honum Dreka og svaðilför ferðafélaga úr Ferðafélagi Kópavogs yfir óbrúðar jökulár. Myndirnar eru svarthvítar þannig þær ná ekki að lýsa stórfenglegri náttúru svæðisins. Rödd Magnúsar gefur frásögninni mikilfenglegan blæ sem fangar athygli áhorfandans. Viðtöl hans við menn um málefni sveitarinnar og áhrif þess á sveitinna að einangrun verði afnumin með bættum vegasamgöngum eru eftirminnileg. Meira að segja slíkar breytingar töldu menn geta haft neikvæð áhrif og þá aðallega varðandi umgengni. Eftirminnilegast er viðtal hans við Hannes Jónsson póst á Núpstað um svaðilför hans uppi á Skeiðarárjökli í miðju jökulhlaupi.

Söngferðalag um Suðurland.

Víkurkirkja, Vík í Mýrdal. Síðasta viðkoma Söngfélags Skaftfellinga á söngferðalagi þess um Skaftafellssýslurnar var að þessu sinni í dvalaheimili aldraðra í Vík í Mýrdal, Hjallatúni. Þar voru sungin nokkur lög fyrir heimilisfólkið. Þetta hefur verið stórkostleg ferð og veðrið lék við okkur allan tímann. Yndislegt vorveður, sól og blíða. Nýkomna farfugla gaf víða að líta og í austur sýslunni stórar hreindýrahjarðir.
Í faðmi fjalla. Við lögðum af stað í ferðalagið á föstudaginn var austur og gistum á Hótel Skaftafelli í Freysnesi í tvær næstur. Ljómandi gott hótel og vel staðstett niður af Vatnajökli. Við komum við á dvalarheimilinu á Klaustri og sungum þar nokkur lög fyrir heimilisfólkið á Klausturhólum. Hér er verið að teyga í sig fjallaloftið og komast í nánara samband við náttúruna og finna aflvakann í landinu.
Skaftafellsjökull. Tignarlegustu fjöll á Íslandi eru í Skaftafellssýslum. Það er svolítið skondið að sýslurnar skulu bera nafn eftir tiltölulega rislitlu felli. Þetta er til marks um margrómað lítillæti Skaftfellinga.
Söngfélag Skaftfellinga 2008. ,,Velkomin til söngs," sagði formaður Skaftfellingafélagsins í upphafi tónleikanna á Höfn. Aðaltónleikar Skaftanna að þessu sinni voru á Höfn í Hornafirði. Hér er kórinn búinn að stilla sér upp í kirkjunni. Tónleikarnir voru vel sóttir og vonandi enginn svikinn af þeim lögum sem flutt voru. Boðið var upp á fína hornfirska humarsúpu fyrir tónleikana. Nú auðvitað sungum við líka á dvalarheimili aldraðra á Höfn.
Jökulsárlón á Breiðamerkursandi. Náttúruöflin á lóninu á Breiðamerkursandi eru hreint ótrúleg. Í hvert skipti sem komið er að því er eins og verið sé að koma að í fyrsta sinn. Jakarnir eru aldrei eins og mismikið af þeim hverju sinni. Að þesssu sinni var einnig mikið af sel í lóninu.
Við Hótel Skaftafell. Sirrý með rútuna okkar og hótelið í bakgrunni á föstudagskvöldið. Það er óhætt að mæla með þessu hóteli og útsýnið til allra átta skaðar ekki. Á laugardagskvöldið var hátíðarkvöldverður á hótelinu eftir vel heppnað söngferðalagið til Hafnar. Mikið var sungið og spilað á nikkuna undir borðum. Í ljós kom að sex ferðalangar kunnu á hljóðfærið þannig að það var lítið um pásur við spilamennskuna.
Sólsetur. Já svona var sólsetrið frá Freysnesi á föstudagskvöldið. Það eru mikil forréttindi að fá að ferðast um Suðurland og njóta náttúrunnar og hlýða á samferðarmenn segja sögur af fólki og lýsa staðháttum þaðan sem það er alið upp.

Skeiðarárjökull Veðrið þrátt fyrir tvísýna spá lék við okkur. Þessi mynd er tekin á leiðinni út í Hala í Suðursveit. Þar héldum við tónleika í Þórbergssetrinu nýja. Þar var einnig húsfyllir og mikil stemming. Mættir voru gestir allt frá Höfn til þess að hlíða á sönginn. Eldri borgarar á Klaustri voru einnig mættir til að hlusta á sönginn. Margir af þeim höfðu líka verið á tónleikunum kvöldið áður á Klaustri.

Svínafellsjökull Maður hefur oft keyrt um þessar slóðir. En það er engu líkt í góðu veðri og í félagsskap fólks sem er fætt og uppalið í þessum sveitum. Maður öðlast nýja sýn og skynjar umhverfið einhvern veginn á dýpri hátt. Þetta er listaverk sem síðasta Skeiðarárhlaup átti þátt í að skapa þegar jakahlaupið sveigði og beigði þessa brúarstólpa. Já náttúruöflin láta ekki að sér hæða.

Skaftafell Við keyrðum austur í Skaftafell á Laugardeginum. Þar voru aðeins nokkrir erlendir túristar á ferð.