Skjálftahryna á Reykjanesi

 Við upplifum marga skjálfta á bilinu 4 til 5 á Richter skala þessa síðustu daga eða frá 24. febrúar. Sérfræðingar telja að þessa skjálfta megi reka til flekaskilanna. Þeir útiloka þó ekki eldsumbrot á Reykjanesi vegna þessara jarðhræringa. Telja það reyndar frekar ólíklegt. Önnur vá sem okkur gæti verið búin er að þessi hryna leiði úr leysingi stóran skjálfta austur af Brennisteinsfjöllum í átt að Bláfjöllum sem gæti orðið 6,5+ á Richter skala. Það sem hefur vakið óhug minn er hvað tilmæli Almannavarna hafa verið almenns eðlis. Rætt er um að gæta þess að hafa varan á sér varðandi þunga hluti í hillum. Borgarstjóri hefur rætt um að engin rýmingaráætlun sé varðandi höfuðborgarsvæðið! Ég hef undrast hversu lítið hefur heyrst í kjörnum stjórnendum landsins. Umræðan hefur nánast verið í höndum sérfræðinga. Ég er þeirrar skoðunar að það eigi að heyrast meira í kjörnum fulltrúum okkar við þessar aðstæður. Þeir eigi að setja  sig inn í  það hvers  er að vænta  og tala fyrir mismunandi sviðsmyndum. Ef þeir telja  enga hættu í stöðunni eiga þeir að lýsa þeirri skoðun en ekki þegja þunnu hljóði. 

Fyrirlestur um Skaftárhlaup

Fór á fyrirlestur hjá FÍ um Skaftárhlaup og áhrif þeirra á gróðurfar í Skaftárhreppi Mjög fróðlegur fyrirlestur um þá gríðarlegu krafta sem felast í þessum reglubundnu hlaupum. Áhrif á gróðurinn eru að sjálfsögðu mikil og vandséð hvernig tjón á gróðri verður bætt. Fyrirsjáanlegt er að loftmengun í Skaftártungu munu aukast á næstu árum, þó ekki nema vegna síðasta hlaups sem var stærsta hlaup sem mælingar ná yfir. Erindi fluttu Tómas Jóhannesson eðlisfræðingur á Veðurstofu Íslands og Sveinn Runólfsson frá Landgræðslu Íslands. Það sem situr sérstaklega í manni eftir þennan fyrirlestur eru lýsingar af þeim hamförum sem hafa átt sér stað eftir gos í Kötlu og Öræfajökli. Í einu Kötlugosi á fyrri hluta 18. aldar nánar tiltekið 1721 komu heilu jöklarnir niður á sandinn t.d. Höfðabrekkujökull sem var þar í 80 ár. Að ég tali nú ekki um þegar gaus í Öræfajökli árið 1362 og jökulhettan kom í heilu lagi niður á láglendi. Þetta er eitt mannskæðasta gos á Íslandi og heilu byggðarlögin sem fóru í eyði.

Meðallandsganga 2015

Í gær laugardaginn 20. júní 2015 gékk ég frá Botnum í Meðallandi í átt að Flótum í sömu sveit ásamt göngufélögum í gönguhópnum Skálm.. Leiðin liggur meðfram hraunjaðri Skaftáreldahrauns og um ægifagurt vatnasvæði Mávavatna og svo Eldvatns. Þetta er ganga á jafnsléttu alls um 16 km löng og tók okkur um fimm tíma að ljúka göngunni. Víðátta er gríðarleg í Meðallandi og í góðri birtu er mikil fjallasýn. Tigarlegast í góðri veðri er tveggja jökla sýni, þegar sér til Mýrdaljökuls í vestri og Öræfajökuls í austri. Gróður er mikill á svæðinu en þarna var áður mikið sandfok.

Gos í Grímsvötnum.

Gögn frá Veðurstofu Íslands Aftur er hafið gos á Surðurlandi. Núna í Grímsvötum sem eru norðvestanvert í Vatnajökli. Þarna gaus síðast árið 2004. Gosið hófst rúmlega sjö í görkvöldi og sást mökkurinn viða að. Vísindamenn segja að þetta sé tíu sinnum stærra gos en síðasta gos í Grímsvötunum. Veðrið hér í Reykjavík var fallegt í gær, heiðskírt, en kallt. Við fórum einnig á Austurvöll til þess að horfa þar á loftfimleika ungs fólks hangandi á taumi úr kranabómu í tilefni Listahátíðar sem haldin er þessa dagana. Lilja dóttir Valdimars og Stellu hefur verið í heimsókn hjá okkur þessa helgi og höfum við átt góðar stundir. Nóg í bili.

Ári eftir eldgosið.

Í dag er ár síðan gosið í Eyjafjallajökli hófst. Náttúran mínnti í þessu eldgosi á ægimátt sinn og askan var þess valdandi að flugsamgöngur í Evrópu fóru allar úr skorðum. Forleikur þessa mikla eldgoss hófst á Fimmvörðuhálsi með litlu "túristagosi." Maður gleymir aldrei þeirri upplifun þegar við félagar í Söngfélagi Skaftfellinga stóðum við innkeyrsluna að Þorvaldseyri og horfðum upp í fjallið þar sem það þeytti öskunni upp í himininn. Í för með okkur voru sænskir söngfélagar Östergök kórsins í Lundi á leiðinni austur á Klaustur til að halda sameignlega tónleika. Einnig er eftirminnileg þögn ferðafélaganna í rútunni langleiðina í Vík í Mýrdal eftir þessa mögnuðu upplifun. Við erum háðari náttúrunni en við almennt gerum okkur grein fyrir. Allt síðasta ár hefur náttúran minnt okkur á mátt sinn. Ægilegir jarðskjalftar í eða nálægt Chile, Haiti, Japan vitna um mátt náttúrunnar. Hið jákvæða við gosið er að það hætti fljótlega en náði að koma Íslandi á framfæri heimsbyggðarinnar og líklega njótum við þess um tíma í aukningu ferðamanna.

Hörmungar Japana.

Jarðskjálfti upp á níu á Richter. Gríðarleg flóðbylgja af hafi. Eyðing byggða. Mikið manntjón. Kjarnorkuver í ljósum logum. Geislavirk efni í andrúmsloftinu. Matarskortur og ringulreið. Vaxandi hræðsla og örvænting. Hörmungarnar í Japan og dómínó áhrif jarðskjálftanna sem þar urðu á föstudaginn eru hræðilegri en orð fá lýst. Hvað er hægt að segja við fólk sem glímir við slíka erfiðleika? Hugur okkar er með ykkur? Ég veit það ekki. Manni er orðavant.

Afleiðingar jarðskjálfa og flóðbylgju í Japan.

Leitaða að geislavirkni. BBC.CO.UK Þessi mynd lýsir vel því ásatandi sem Japanir glíma við í dag.Leitað að geislavirkni á litlu barni sem verið er að flytja á brott. Tvöhundruð þúsund hafa verið flutt á brott. Tvö kjarnorkuver eru í hættu og þegar hafa orðið sprengingar í einu þeirra, þótt sú sprening sé ekki í kjarnaofninum sjálfum. Sjónvarpsstöðvar sýna skemmdirnar í landinu og ljóst að þær eru gríðalegar. Vonandi að takast megi að koma í veg fyrir bráðnun ofnanna í þessum verum. Fjöldi þeirra sem týnt hafa lífi í hamförunum fer hækkandi og augljóslega ekki vitað á þessu stigi hvert manntjónið er. Fréttastöðvar dást að því hvernig fólkið bregst við hamförunum, þrátt fyrir gífurlega erfiðleika og skemmdir.

Jarðskjálftar og flóðbylgjur í Japan.

Enn á ný minnir náttúran okkur á mátt sinn og krafta. Á fyrsta degi er staðfest að eitt þúsund hafi farist. Augljóslega á sú tala eftir að hækka. Jarðskjálftinn í Japan var 8.9 stig. Skjálftinn er sagður 1000 sinnum sterkari en síðasti Suðurlandsskjálfti. Í kjölfarið kom flóðbylgja sem fréttastofur hafa keppst við að sýna okkur í dag. Eyðileggingin er gríðarleg. Ofan á þetta bætist að heimsbyggðin bíður í ofvæni eftir því hvort takist að kæla kjarnorkuverið Fukushima sem er skaðað. Hugur okkar er hjá japönsku þjóðinni og þjáningu hennar í þessum náttúrhamförum.

Gengið um Elliðaárdal

Við Sirrý gengum um Elliðaárdal í fylgd Ólafs Jóhannssonar á vegum Orkuveitunnar þar sem við vorum frædd um dalinn, virkjunina og laxveiðar í þessari mögnuðu á. Virkjunin var reist á þriðja áratug síðustu aldar og er því um 90 ára gömul um þessar mundir. Laxateljarinn sagði að 1452 laxar hefðu gengið í árnar í dag og búið er að veiða um 520 laxa frá opnun 20. júní. Um sjötíu manns tóku þátt í gönguferðinni um þessa náttúruperlu okkar höfuðborgarbúanna.

Ég fór að hjóla með......

Hjólaði í austurátt upp Elliðaárdal áfram upp í Vatnsenda með fram vatninu og áður en ég vissi var ég kominn upp í Heiðmörk. Kynntist nýrri hlið á þessu fágæta útvistarsvæði í hjarta borgarinnar. Leiðin er sérstaklega falleg meðfram ánni. Veiðimenn voru að renna fyrir lax og/eða landa fiski. Fólk á gangi eða á hjóli eftir atvikum. Ég var svolítið óöruggur á "réttu" leiðina og veit núna að ofan Vatnsveitubrúarinnar á maður að vera norðan við Elliðaár. Þar er betri hjólastígur sem leiðir mann hraðar upp eftir. Satt best að segja hélt ég að hjólreiðakaflanum í lífi mínu væri lokið en það var ekki. Lét gera við gamalt hjól sem var inn í bílskúr. Ætlaði fara að henda því en kom við hjá viðgerðarmanni áður en ég fór með það á haugana. Ja, mér þykir þú auðugur maður ef þú ætlar að henda þessu hjóli sagði viðgerðarmaðurnn og bætti við að svona hjól leggi sig ekki undir 150 þúsund krónur nýtt. Síðan hafði hann einhver fagmannleg orð um að gírarnir væru með því besta sem þekktist. Þetta var nóg fyrir mig til þess að samþykkja 15 þúsund króna viðgerð á hjólinu. Nú hef ég þetta ágæta þriggja gíra hjól til reiðu. Eitt er víst ævintýraferðir mínar hér í nágrenninu eiga eftir að verða fleiri á næstunni.

Eyjafjallajökull stjórnar flugumferðinni í Evrópu

Maður hefur verið viðloðandi sjónvarpið og horft á SKY, bresku fréttastöðina lýsa áhrifum af þessu gríðarlega öskugosi. Það hefur vafist fyrir mörgum erlendum fréttamönnum að bera fram nafn Hvollsvallar hvað þá að segja Eyjafjallajökull. Á amerísku FOX fréttastöðinni sögðu þeir nafnið vera eins og einnhver hefði fipast á lyklaborðinu þegar nafnið var ákveðið. Þannig að húmorinn hefur ekki verið langt undan þótt alvara málsins sé mikil. Það er ótrúlegt hvernig þetta eldfjall getur komið í veg fyrir nánst alla flugumferð í Evrópu. Enginn virðist í raun hafa reiknað með að svona atburður gæti gerst. Þetta sýnir líka hversu mikilvægar flugsamgöngur eru til þess að flytja fólk og ekki síður vörur milli heimshluta.

Hver atburðurinn rekur annan.

Þorvaldseyri.
Eyjafjallajökull ákvað að hætta þessum túristaspýjum sem við höfum verið að mynda undanfarna daga og sýna okkur alvöru gos. Eyðilegging þjóðvegarins er töluverð og eldfjallið hefur dreift ösku sinni um okkar fallegu sveitir Skaftártungu, Álftaver og Meðalland. Askan hefur líka gert það að verki að stór hluti flugumferðar í Norður - Evrópu liggur niðri vegna hættu af ösku frá gosinu í háloftunum. Nú í vikunni kom svo skýrslan um bankahrunið sem rannsóknarnefnd Alþingis tók saman. Ég á aðeins þrjú orð um hana/þær þetta eru níu hefti: Þetta er skelfilegt. Jæja læt þetta duga í bili. Kveðja. Mynd:Óskar Sigurðsson.

Gengið um Elliðaárdal

Í kvöld gékk ég í fínum félagsskap hringinn góða um Elliðaárdal í hlýnandi veðri. Heiðskír himinn og skýnandi sól í vestri. Við hefjum jafnan gönguna um hálfátta á miðvikudagskvöldum og erum 65 til 70 mínútur á gangi eftir atvikum. Þetta eru um 7 km ganga. Nú um nokkurra mánaða skeið hefur maður arkað þennan heilsubótarhring samviskusamlega. Það sérstaka við þessar göngur er að maður hefur kynnst árstíðunum vel og nú finnur maður að sólin fer hækkandi og það er að koma vor. Til þess að kynnast dalnum betur hefur lestur bókarinnar um Elliðaárdal verið ágætis afþreying. Það fer ekki milli mála að dalurinn og ýmis mannvirki í honum eiga sér merkilega sögu sem hér verða ekki gerð skil en óhætt að mæla með þessari bók til að glöggva sig á dalnum, sögu hans og náttúru.

Vorar í dal

Það vorar í dalnum okkar, Fossvogsdal. Sólin hækkar ört og dagurinn lengist dag frá degi. Senn líður að páskum og þess skammt að bíða að sumarið vermi okkur aftur. Við erum þegar farin að velta því fyrir okkur hvernig við verjum best þessum fáu sumardögum. Veturinn sem í raun var enginn vetur er að baki nema páskarnir færi okkur páskahretið sem getur verið illskeytt. En það varir aldrei lengur en þýsk Ardennasókn, stutt og dæmd til að tapast fyrir hækkandi sól. Vorið lífgar við gróandann í náttúrunni. Brumhnapparnir eru að sprynga út á trjágróðrinum, þótt birkið þráist aðeins við. Frost er að fara úr jörðu. Það eru komnir fuglar í dalinn. Fjær og austar er annar dalur, Elliðaárdalur sem er engu síðri og tilvalinn til útivistar. Veturinn í vetur hefur verið nýttur til reglulegrar útivistar. Í öllum afbrigðum vetrarríkisins hefur verið gengið um dalina. Það er svo merkilegt að í minningunni hefur veðrið alltaf verið gott á þessum gönguferðum. Það er sérstakt að þegar maður er búinn að klæða sig vel og lagður af stað virðist veðrið alltaf kjörið til útivistar. Það skiptir ekki máli hvort það sé kvöldstilla, frost og stjörnubjartur himinn eða slydda, snjókoma og lítið skyggni. Aðstæður eru alltaf góðar til útiveru. Þessvegna hef ég nú vingast við veturinn. Kveðja.

How wonderful live is.....

Kraftur í karli. Í kvöld fór ég í eina af gönguferðum mínum um Elliðaárdal með Skálmurum sem eru að uppistöðu fólk ættað úr Skaftafellssýslum og söngfélagar úr Söngfélagi Skaftfellinga. Ég hef sagt ykkur nokkrum sinnum frá þessum göngum sem ég hef verið að fara í vetur með þessum hópi. Enginn veit hvílík perla Elliðaárdalurinn er fyrr en hann hefur kynnst honum í návígi á göngu um vetur að vori og um sumar. Nú á ég eftir að kynnast honum að hausti. Náttúrufegurð svæðisins er einstök og endurnærir gangan og veran í dalnum bæði sál og líkama. Það eru mikil forréttindi að hafa þvílíka perlu inn í miðri borginni.
Kermóafoss. Ég læt þessa mynd fylgja með til þess að sýna ykkur dæmi um þær náttúruperlur sem þarna gefur að líta.
Göngufélagarnir eru margir miklir göngugarpar sem fara flestir í langar gönguferðir á sumrin um óbyggðir landsins. Skálmið í Elliðaárdal er undirbúningur hjá mörgum undir slíkar ferðir. Vonandi á maður eftir að upplifa slíka reynslu áður en langt um líður. Kveðja. (Myndir: Kristinn Kjartansson) Á myndinni eru einnig Skálmararnir Svandís Kristiansen og Kjartan Kjartansson.

Sólardagar

Þetta eru búnir að vera frábærir sólardagar undanfarið. Það er ótrúlegt hvað sólarhiti hefur góð áhrif á allt mannlíf. Það hægist á öllu og hlutirnir virðast viðráðanlegri. Í dag fór ég einn Elliðaárhring með Skálmurum sem er fólk sem hittist kl. 19.30 niður í Fossvogi og gengur saman meira og minna allt árið. Þessar göngur eru á vegum Skaftfellingafélagsins í Reykjavík. Ég er líklega búinn að fara hringinn með þeim tíu sinnum í vetur. Lengsta gönguferðin tók heilar 90 mínútur í vetrarmyrkri, snjó og hálku. Í dag vorum við 50 mínútur vegna þess að við styttum aðeins hringinn og fórum í gegnum skóglendi. Í kvöldgöngunni nú var sólskin, stilla, fuglakvak og allt orðið iðagrænt.

Yndislegur dagur í skógarrjóðri

Heiðmörk. Þessi sumardagur er einn af þessum fallegu dögum sem maður gleymir seint. Sól, hiti og hægur andvari í lofti. Ég ákvað að skella mér aðeins út fyrir bæinn og komast í snertingu við náttúruna. Leiðin lá upp í Heiðmörk mig langaði í skandínavíska skógarstemmingu, leita að skógardísum, fá útsýni yfir borgina og nágrenni hennar. Þetta rættist allt saman og í einu skógarrjóðrinu fann ég meira að segja nokkrar skógardísir og þjóna þeirra. Ég gékk inn í rjóðrið og gaf mig á tal við þær þar sem þær voru í óða önn að grisja skóginn. Þær buðu mig velkominn og hvöttu mig til að skoða fallegt umhverfið sem ég og gerði. Þetta var hið fegursta rjóður og á eftir að verða enn notalegra þegar fram líða stundir. Ég hreifst af elju þeirra og dugnaði. Taktfast unnu þær mikilvægt verk sitt. Áður en ég vissi af var ég farinn að grisja með þeim. Draga drumba og greinar í knippi sem þjónarnir drógu burtu. Öllu verður þessu svo breytt í kurl þegar þar að kemur og skilað aftur. Þetta skógarrjóður heitir Skaftafell og er í umsjón Skaftfellingafélagsins í Reykjavík. Kyrrðin þarna uppfrá er einstök, fjölbreytilegur fuglasöngur. Það eina sem truflaði kyrrðina var þéttur niður frá Surðulandsveginum frá bílunum sem voru aðallega á austurleið. En maður leiddi það stílbrot bílismans hjá sér. Ég teigaði í mig sólargeislanna og orkusvið gróðursins og hélt aftur niður í byggðir. Yndislegur dagur. Kveðja.

Fyrir austan fjall

Var fyrir austan fjall og fór um eitt uppáhaldssvæðið mitt, Eyrarbakka og Stokkseyri. Á Bakkanum var fáni við hálfa stöng víða í þorpinu vegna jarðarfarar. Samfélagið var í vetrarbúningi og okkur fannst að mörg hús þyrftu málingu. Keyrðum fram hjá gamla ættarhúsinu, Gunnarshúsi. Það virðist nú vera tómt eftir að veitingastaðurinn flutti í annað hús. Á Stokkseyri var einhver svo vinsamlegur að hafa skafið snjóinn af hundaþúfunni hans Páls Ísólfssonar sem sjá má nálægt Ísólfsskála. Við stoppuðum bílinn til þess að hlusta á öldurótið við Stokkseyri. Það brýtur á hrauninu sem liggur út í sjóinn á þessu svæði - gamalt Þjórsárhraun ef ég man rétt. Síðan fórum við Holtaveg nr.413 og komum upp á þjóðveginn fyrir austan Selfoss. Keyrðum fram á nokkur hestastóð á veginum sem voru í vetrarbúningi. Drukkum jurtaseið á Náttúrulækningaheimilinu í Hveragerði með hunangi og kruðurí. Þetta "heimili" er rekið af myndarskap og þangað leitar fjöldi fólks þjónustu. Gott að koma inn á hlýtt heimilið eftir útiveruna. Það var bjart yfir austurfjöllunum séð úr Flóanum en blikur á lofti í suðri. Líklega styttist í það að veður fari hlýnandi og þessum miklu frostdögum með allt að 12 °c frosti sé lokið í bili. Engar sáum við austantórurnar að þessu sinni en það munu vera rauðleit ský yfir austurfjöllum séð úr Flóanum.

Skálmað með skálmurum

Skálmarar Í kvöld lét ég loks verða að því að taka þátt í svokölluðum Skálmhópi, sem skálmar stóran hring í Elliðárdal á miðvikudögum og jafnvel laugardögum líka. Sögnin að skálma mun þýða á skaftfellsku kraftganga. Svo er Skálm einnig nafn á skaftfellskri á. Við vorum fimm að þessu sinni og gengum hratt í 80 mínútur eða þar um bil. Ég hafði áhyggjur af því í byrjun að ég mundi ekki ná að halda í hópinn því göngufélagarnir voru allir léttfetar, sem ekki blésu úr nös. Ég þurfti ekki að hafa áhyggjur af því vegna þess að öll enduðum við skálmið samtímis. Það er fátt betra en góður göngutúr til þess að hreinsa hugann og líkamann við stress. Óhætt að mæla með skálmi að ég tali nú ekki um í annarri eins náttúruperlu og Elliðárdalnum. Kveðja.

Veröldin er græn og út í rautt.

Umhverfismál eru í brennidepli í hinum ríku löndum Vesturálfu. Ég sá Al Gore við afhendinguna á Óskarsverðlaununum í Holliwood í gær. Hann sagði eitthvað í þá veru að umhverfismálin væru þverpólitískt mál. Nú væri bara að einhenda sér í að laga það sem úrskeiðis hefði farið í umhverfismálum og vinna á menguninni. Þetta leit allt vel út í Holliwood umgjörðinni. Hann fékk þrjátíu sekúndur eða þar um bil til að halda "pepp" tal. Svo hélt "showið" áfram með glitter og glimmer. Holliwood hafði sagt sitt í málinu og við pöbullinn höfum fengið línuna. Umhverfisunræðan er fyrirferðamikil hér á landi þessa dagana. Það er í tísku að vera meðvitaður í þessum málaflokki. Meira að segja heiðblái fálkinn er sýndur með grænni slikju. Það skýtur þó skökku við að eina gegnum græna aflið í stjórnmálum, Framsóknarflokkurinn, berst í bökkum þessa dagana. Það er eins og þeir séu ekki með réttan grænan lit. Þeir fá að á sig flestallt sem skammast er yfir í umhverfismálum. Gömlu kommunum í vinstri grænum virðist ganga miklu betur í umræðunni, ef marka má skoðanakannanir. Það virðist vera vænlegra að hafa svolítið út í rautt í þessari umræðu. Málflutningur þeirra gengur út á það að vera góðir og trúverðugir en "hinir" séu skúrkar. Ég held að þegar á hólminn er komið þurfi nú eitthvað haldbærara í málflutninginn. Nú úr einu í annað. Ég er ekki frá því að tyggjóslummunum niður í 101 hafi fækkað undanfarið í kjölfar þeirrar vitnundar sem orðið hefur í umhverfismálum, svo tekið sé lítið og nærtækt dæmi. Enda gengur það ekki að skilja eftir sig hvíta slummu á gangstéttini og fara svo inn á kaffihús og ræða umhvefismálin. Við vorum niður í 101 á föstudagskvöldið og skemmtum okkur á safnadögum. Fórum á nokkur söfn og hlustuðum á fyrirlestur um nornir. Þetta var góð afþreying og skemmtileg og hittum þó nokkuð af fólki. Jæja, best að fara slá botninn í þetta. Ég ætlaði nú að tengja þessa umhvefisumræðu vandræðum okkar Kópavogsbúa í vatnsmálum. Það er vonandi að ráðamennirnir á höfðubólinu norðan lækjar fari að láta okkur hafa framkvæmdaleyfið svo að okkar vatn fari nú að skila sér í pípurnar. Það hlýtur að vera hægt að laga það jarðrask sem orðið hefur þannig að vel sé, ef ég þekki minn mann. Mætti bara ekki leggja göngustíg þarna? Við hér í Brekkutúninu fórum um þar síðustu helgi að skoða vegsummerkin, en því miður fundum við ekki skurðinn. En eftir að sjónvarpið leigði þyrlu sem flaug yfir skurðinum endirlöngum þarf maður ekki að gera sér ferð þarna uppeftir. Hugsa sér svo er maður skyldaður til að borga fyrir svona bruðl á fjármunum. Jæja hef þetta ekki lengra. Kveðja.