Víkingur Heiðar og Ran Dank - Tveir flyglar.

Við fórum í Salinn í dag með Helga og Ingunni að hlusta á ungu píanósnillingana þá Víking Heiðar og Ran Dank spila tvíhent á flygil eða á tvo flygla eftir atvikum. Hvílíkir listamenn, ég á varla orð. Ég held ég hafi sjaldan eða aldrei upplifað það að tónlistin hrifi mig svona alfarið á vald sitt. Hún átti hug minn allan þessa tvo tíma. Það fékk ekkert annað truflað mig á meðan á flutningi verkanna stóð. Hver perlan, hvert meistarastykkið rak annað. Það byrjaði rólega með innhverfum kontrapunkti eftir Bach. Það hýrnaði yfir með sónötu eftir Mozart, sem hann samdi sextán ára til að hrífa ungar stúlkur. Síðan kom verk eftir Claude Debussy með spænsku ívafi og að lokum yfirhlaðinn vals eftirt Ravel. Eftir hlé komu Paganíní tilbrigði efitr Lutoslawski og fallegu þjóðlagastefin eftir Snorra Sigfús Birgisson. Við lágum flöt eftir flutning á Libertangó eftir Piazzollo og að lokum kom forleikurinn úr Leðurblökunnni eftir Strauss. Strákarnir fóru á kostum á flyglunum, voru eins og heil hljómsveit. Hvernig er þetta hægt? Tveir strákar á þrítugsaldri tóku okkur í ferðalag um marga unaðsreiti tónlistarinnar og kennslustund í leiðinni. Takk,takk, takk.

Á löngum laugardegi.

Sungið við raust. (Mynd Kristinn Kjartansson) Við lengjum stundum helgarnar með því að gera eitthvað á föstudagskvöldum. Í þeirri viðleitni fórum við út á Seltjarnarnes að gá eftir farfuglum. Fundum aðeins soltnar hálftamdar endur sem voru á höttunum eftir brauði. Í morgun var ég aftur mættur á Nesinu nánar tiltekið í Seltjarnarneskirkju til að syngja með Sköftunum á það sem við köllum löngum laugardegi. Nú styttist í austurferð og eins gott að lögin séu vel slípuð. Æfingin var hin skemmtlegasta og góður hljómur í kirkjunni. Gaman að ryfja það upp að fyrsta haustið sem ég söng með kórnum mætti ég aldrei á þessar æfingar. Því ég hélt að þetta væri söngur á Laugarveginum og var ekki alveg tilbúinn í það - svona er hægt að misskilja hluti. Nú svo klukkan fimm var farið á Tíbrártónleika og hlutstað á einn fremsta og virtasta píanóleikara Tékka, Ivan Klánský spila sónötur eftir Beethoven, þar á meðal Tunglskinssónötuna og nocturnu, barcarollu og þrjá mazurka eftir Fryderyk Chopin. Þessi maður skipar sér í röð helstu snillinga í píanóleik. Hann spilaði í tvo tíma átta verk og tvö aukalög án þess að vera með eina nótu á blaði - og hvílík túlkun wow.
Á laugardagssíðdegi. Tónleikarnir stóðu til að verða sjö. Þá var brunað heim til að grilla matinn. Gestir okkar í dag voru Lilja og Valdimar, Hilda og Vala Birna og Erla Hlín vinkona. Ekki náðist almennileg mynd af ungfrú Lilju hún var of upptekin af að borða með Sigrúnu frænku. Mamma hennar er í París við skyldustörf þannig að hún hefur verið hjá okkur á daginn á meðan pabbi hennar er að lesa. Ekkert frétt af Svíunum okkar. Þetta er nú svona það helsta á þessum degi. Kveðja.

Gengið um opnar dyr.

Í dag tók ég áskorun í Mbl um að ganga inn um opnar dyr að undrum tónlistarinnar. Ég rakst á grein í lestri blaðsins við morgunverðarborðið um að Robert nokkur Levin kennari við Harvard háskóla mundi halda fyrirlestur í Sölvhól, tónleikasal LHÍ. Í greininni sagði m.a. að ef eitthvað væri að marka orðið sem fer af Robert Levin væri alls ekki ósennilegt að einhverjir áheyrendur yrðu aldrei samir aftur. Þetta stóðst ég ekki og var mættur í hádegisfyrirlesturinn. Þetta var afar fróðlegt og vel flutt erindi um klassíska tónlist, túlkun hennar og flutning í dag. Hann fjallaði um hvernig Beethoven breytti tónlistarhefðum á 19.öldinni með því að túlka sinn innri mann og leyfa okkur að njóta hans með sér. Hann ræddi hvað það væri mikilvægt að tónlistin eins og myndlistin byggðist á skilningi og þekkingu verksins. Flytjandi sem túlkaði verkið einungis eins og nóturnar segðu til um væri ekki túlkandi heldur eins og góður verkmaður. Ein feilnóta og töfrarnir væru horfnir úr flutningi slíkra manna. Hann sagði að Mendelsohn hefði sagt að tónlistin snérist um nákvæmni og aftur nákvæmni. Enda hefði hann verið vísindamaður og frábær vatnslitamyndamálari. Ein vitlaus stroka við slíka málun þýddi að myndin væri ónýt. Sama ætti við feilnótur í flutningi verks. Hann fjallaði töluvert um Bach sem bjó til tónlist fyrir almættið til þess að leyfa mannsandanum að kynnast því. Enda stundum talinn 13 postulinn. Hann var með þann samanburð að tónlistin gæti breytt lífi okkar varanlega eins og trúarbrögðin. Það mætti ekki misnota þennan kraft tónlistarinnar, sérstaklega klassískrar tónlistar. Tónlistin væri tungumál sem allir skyldu sbr. verk Hydns um sjö síðustu orð Krists á krossinum. Hann talaði um að tónlistin væri til að draga fram hughrif hins góða og fagra í mannskepnunni - muninn á réttu og röngu. Hver mínúta í lífinu skipti máli í því að þroska og efla mannsandann. Maður ætti að njóta stundarinnar og leggja áherslu á gæðin eins og í öllu. Leiðin til þess að hrífa áheyrandann með væri að vekja forvitni hans, draga hann inn á sporið og kynna honum í framhaldinu heim tónlistarinnar. Hann gaf iðnaðarpopptónlist að vísu ekki háa einkunn. Hún væri til þess fallinn að slæva mannsheilann. Læt þetta duga að sinni - þetta er einn besti fyrirlestur sem ég hef sótt og snerti við manni. Í kvöld fórum við svo í Háskólabíó til þess að fræðast meira og heyra hann flytja píanókonsert nr.3 í c-moll op. 37 (1800 - 03). Wow hvílíkur snillingur í flutningi og sinfóníuhljómsveitin líka. Tónleikana endaði hann svo á spuna um stef sem áheyrendur lögðu til. Meðal stefa sem lögð voru fram var lag Inga T. Lárussonar, Ó blessuð vertu sumarsól. Þannig getur lestur á greinastúf leitt mann inn á lærdómsbraut sem gefur manni meira en orð fá lýst. Takk fyrir þetta. Læt þetta duga í bili. Kveðja.

Píanótónleikar Angelu Hewitt í Salnum.

Angela Hewitt Wow. Helgi vinur hringdi í mig í dag og bauð mér í bluefine túnfisk og stakk upp á því að við skeltum okkur ásamt eiginkonum í Salinn að hlusta á kanadíska píanóleikarann Angelu Hewitt. Það eru kanadískir menningardagar í Kópavogi og eru tónleikar hennar liður í þeim. Þetta voru frábærir tónleikar. Angela Hewitt lék svítur d-moll og Es-dúr eftir Jóhann Sebastian Bach og sónötur í c-moll eftir Ludwig van Beethovern. Hún er af mörgum talin einn fágaðisti píanisti samtímans. Ég er nú meira fyrir Beethoven en Bach, en það er önnur saga. Kveðja.

Píanóið í öndvegi..

Fór á píanódaga í Gerðubergi í dag þar sem píanóið var í öndvegi. Þetta var kynningardagur á píanónámi, píanóspili og svo hljóðfærinu sjálfu. Pökkuð dagskrá af efni, mjög athyglisverðu. Eftirminnilegt verður að hafa hlustað á 18 píanóleikara spila í einu boðhlaupi allar 24 prelodíur Chopins. Þetta var virkilega efnismikil dagskrá og til fyrirmyndar í alla staði. Hafi þeir sem að þessu stóðu mikla þökk fyrir framtakið. Það er með ólíkindum hvað tónlistarlífið í höfuðborginni er orðið fjölbreytilegt. Það rekur hver stórviðburðurinn annan á tónlistarsviðinu. Stórstjörnur í músíkinni koma nánast á færibandi frá útlöndum. Þetta hefur heldur betur breyst frá því sem áður var.

Píanósnillingarnir Hamelin og Kamenz

Hvílíkir snillingar þessir tveir menn eru! Á innan við mánuði hef ég notið þeirra forréttinda að sækja tvenna tónleika með píanósnillingum. Hinn fyrri var í Salnum í Kópavogi þann 25. apríl sl. þar sem Igor Kamenz lék og sá síðari í Háskólabíó 15. maí sl. með Marc-André Hamelin. Sá síðarnefndi höfðaði meira til mín. Hann var sannkallaður píanó "virtuoso" svo maður slái nú um sig með óskiljanlega afburðahæfileika. En það er ekki þar með sagt að halla beri á Kamenz þrátt fyrir það. Ég hvet alla sem eiga þess kost að fara á hljómleika hjá þessum mönnum. Seldar voru plötur með Marc André Hamelin á tónleikunum, en ég veit ekki hvort Kamenz hefur spilað inn á plötur, þótt ég telji það líklegt. Það sem stendur hinsvegar upp úr varðandi þessa tónleika er hversu aðstaðan skiptir gríðarlega miklu máli. Það er ekki hægt að leggja að jöfnu hvað tóngæðin í Salnum í Kópavogi eru margfallt betri en í Háskólabíó. Háskólabíó er ekki boðlegt til svona tónleikahalds eftir að búið er að upplifa sambærilega tónleika í Salnum. Kópavogsbúar geta verið stoltir af því að eiga jafn góða aðstöðu eins og Salurinn er.