Andi lífsins

Þykkvabæjarklausturskirkja. Langt nafn á lítilli kirkju. Fyrir 25 árum í dag uppstigningardag fórum við Sirrý með pabba og mömmu að skoða kirkjurnar þrjár í Ásasókn. Hinar voru Gröf í Skaftártungu og Langholt í Meðallandi.Pabbi hafði sótt um stöðu sóknarprests. Þetta var fyrsta kirkjan sem við komum að. Þegar við gengum inn í kirkjuna var það fyrsta sem mætti okkur eitt blað á orgelinu með sálmi eftir afa Sirrýjar, Valdimar Jónsson skólastjóra í Vík í Mýrdal og bónda á Hemru. Sálmurinn heitir "Andi lífsins." Þetta hafði mikil áhrif á okkur fjögur. Fyrir einskæra tilviljun vorum við Sirrý stödd við kirkjuna í dag. Veður var að vísu ekki jafn fallegt og daginn góða fyrir 25 árum. En almættið var heldur ekki að munstra nýjan liðsmann í sveitina eins og þá. Hér á eftir má lesa ljóð Valdimars. Lag við þetta ljóð hefur gert Sigurjón Hannesson.

Strandarkirkjuganga 2013

Síðastliðinn laugardag þann 16. ágúst sl var farinn Strandarkirkjuganga afkomenda Helga Ingvarssonar yfirlæknis á Vífilsstöðum. Að þessu sinni vorum við tuttugu og eitt sem gengum þessa leið. Veður var hið besta alla leiðina og tók gangan rúma fimm klukkutíma. Að lokinni göngunni var stutt samverustund í Strandarkirkju. Nú brá svo við að á sama tíma var annar gönguhópur á ferð sem gengur þessa leið á sömu ástæðu og við þ.e. í minningu Helga Ingvarssonar. Einn af þeim sem stendur fyrir þeirri göngu er einnig afkomandi Helga. Hóparnir luku göngunni á sama tíma og héldu sameiginlega samverustund í Strandarkirkju alls rúmlega þrjátíu manns. Gunnlaugur A Jónsson forsvarsmaður "hins" hópsins fjallaði um uppruna hans og sögu. Helgi Sigurðsson forsvarsmaður "okkar" hóps sagði stuttlega frá afa sínum Helga Ingvarssyni. Í máli Helga Sigurðssonar kom fram að tilgangur ferðarinnar væri að styrkja vina- og fjölskyldubönd, íhuga tilgang lífsins og stuðla að bættri heilsu. Varðandi tilgang svona píslargöngu vísaði Gunnlaugur A Jónsson í fjallræðuna og farið var með Faðir vor.

Gengið á Strandarkirkju

Við gengum fjórtán á Strandarkirkju í gær. Gangan hófst upp úr níu úr Bláfjöllum. Þaðan gengum við í stefnu á göngugötuna sem liggur úr Grindarskörðum. Veður til göngu var gott þótt hitastigið væri aðeins 4°C þegar við hófum gönguna. Fremur svalt var alla leiðina, þar sem lengst af var fremur skýað. Við vorum komin niður að Hlíðarvatni upp úr klukkan tvö en þar beið okkar rúta sem skutlaði okkur aftur í Bláfjöll með viðkomu í Strandarkirkju. Þar var stutt minningarstund afkomenda Sigurðar Helgasonar hrl. og sýslumanns en hann hefði orðið áttatíu ára gamall þennan dag. Blessuð sé minning hans. Um kvöldið var okkur svo boðið í veislu í tilefni dagsins. Ég hef ekki tölu á þeim fjölda ganga sem ég hef gengið undanfarna áratugi á Strandarkirkju. Þær telja örugglega á annan tuginn jafnvel fleiri.

Vífilsstaðir 100 ára

Helgi Sigurðsson Ég var mættur á 100 ára afmælishátið Vífilsstaða í dag. Hælið sem tók til starfa árið 1910 hefur fyrir margt löngu skilað hlutverki sínu sem berklahæli. Síðustu ár hefur þar verið rekin öldrunarþjónusta, sem nú hefur einnig verið aflögð. Þessi fornfræga glæsta bygging stendur nú tóm. Óvissa er um framtíðarnotkun hennar en vonandi fær húsið viðeigandi hlutverk. Þess var minnst að 100 ár eru síðan húsið var tekið til síns upprunalega brúks. Sýning var haldin í húsinu og fyrirlestraröð um sögu þess og sögu berklaveikinnar á Íslandi. Þá er í Morgunblaðinu í dag ítarlegt fylgiblað um Vífilsstaði þannig að hér verður sagan ekki tíunduð í smáatriðum. Ég hlustaði á nokkra fyrirlestrana þ.á.m.l. Helga Sigurðssonar læknis. Lokaorð Helga eru mér minnisstæð: Til að bæta þjóðarmein þarf vitra stjórn, velmenntaða og skynsama alþýðu. Þetta dugði í baráttu við berkla. Þetta þarf einnig til þess að koma okkur úr þeim vanda sem nú er við að glíma í efnahagsmálum. Helgi ásamt ýmsum öðrum fyrirlesurum rakti sögu berklanna og þá erfiðleika sem þeir sköpuðu þjóðinni og þeim þúsundum einstaklinga sem fengu þennan sjúkdóm. Þetta var frásögn af mikilli baráttu fólks sem seint líður úr minni þeirra sem hlustuðu á sögu fólksins og hælisins.
Vífilsstaðir Nafn Helga Ingvarssonar yfirlæknis er tengt órofa böndum sögu berklaveikinnar. Hann var yfirlæknir á Vífilsstöðum um áratugabil. Fróðlegt var að heyra frásagnir sjúklinga af mannkostum þessa merka læknis. Hann hafði gríðarlega sterka nærveru. Það get ég sjálfur vitnað um enda hitti ég hann nokkrum sinnum. Hann er afi Helga Sigurðssonar og kynni mín af Vífilsstöðum er í gegnum kynni mín og vinskap okkar. Göngur á Strandarkirkju sem fjölskylda Helga hefur staðið fyrir í áratugi eru m.a. gengnar í minningu hans, en hann stundaði þessar göngur. Frásagnir af henni er að finna á þessari heimasíðu. Þá er þess að geta að fyrstu kynni mín af Vífilsstöðum sem ungs drengs á sjöunda tug síðustu aldrar var þegar við félagarnir fórum í heimsókn til yfirlæknishjónanna á Vífilsstöðum. Ég man eins og það hafi gerst í gær þegar við gengum yfir Smárahvammsmóana og heiðina og sýnin heim að Vífilstöðum opnaðist okkur, hvít glæst bygging ásamt ýmsum smærri snyrtilegum byggingum í kring. Gríðarlega mikil tún fyrir framan bygginguna og fjöldi kúa á túninu. Ég man líka eftir óttanum sem því var tendur að nálgast hælið á þessum árum, hvað þá að fara inn á svæðið og berja að dyrum hjá yfirlækninum, sem tók okkur að sjálfsögðu ljúfmannlega. En vonin um að komast í amerískt sælgæti var óttanum yfirsterkari. Á Vífilsstöðum var nefnilega von um að komast í amerískt sælgæti sem þar var selt að sögn Helga sem í dag fór yfir sögu hælisins og sjúkdómsins. Þó minnist ég þess ekki að hafa fengið slíkt sælgæti en íslenskt límonaði og malt var sótt í kjallarann hjá yfirlæknishjónunum í tilefni heimsóknarinnar.

Strandarkirkjuganga

Gönguhópurinn 2010 Í gær var gengið á Strandar kirkju með afkomendum Helga Ingvarssonar yfirlæknis á Vífilsstöðum. Hluti hópsins hóf gönguna við Vífilsstaðavatn og gékk því samtals um 36km að Hlíðarvatni. Stærsti hluti hópsins byrjaði gönguna við Bláfjallaveginn en sá áfangi er samtals um 18 km. Gönguveður var gott þrátt fyrir einstaka skúri og tók alls um sjö tíma lengri hlutinn en fjóra til fimm tíma styttri vegalengdin. Að göngunni lokinni var keyrt síðasta spölin að Strandarkirkju þar sem gönguforinginn Helgi Sigurðsson fór yfir annál göngunnar. Afi hans Helgi Ingvarsson stofnaði til þessarar gönguhefðar fyrir um 70 árum. Eftir gönguna var komið saman hér í Brekkutúninu. Kveðja.

Gengið á Strandarkirkju

Gönguhópurinn. Í gær fóru afkomendur Helga Ingvarssonar fyrrum yfirlæknis á Vífilsstöðum í árlega Strandarkirkjugöngu sína ásamt vensla- og vinafólki. Ég og Sirrý vorum trússarar í þetta skipti. Ferðin gékk í alla staði vel og var endað á því að heimsækja Strandakirkju en þangað var keyrt frá Hlíðarvatni þegar göngumenn gengu niður af Reykjanessléttunni. Í kirkjunni voru fluttar stuttar hugvekjur en gangan var helguð minningu Grétars Más Sigurðssonar sem lést í síðustu viku.

Helga Adla fyrsta barnabarn Helga og Ingunnar fór í fyrsta skipti þessa leið í bakburðarstól sem pabbi hennar gékk með.

Viðburðarrík helgi.

Helgi heldur tölu. Það stóð til að fara í hina árlegu Strandarkirkjugöngu afkomenda Helga Ingvarssonar. Því miður setti veðrið strik í reikninginn og við urðum að hætta við. Helgi vinur ásamt vinum sínum Ástríði og Gunnlaugi höfðu hafið gönguna fyrr um morguninn í Heiðmörk og má því segja að gangan hafi verið byrjuð, en við hin ætluðum að slást í hópinn á Bláfjallaveginum. Haldið var eigi að síður í bílum að Strandarkirkju og þar hélt Helgi tölu um upphaf þessarar göngu, sem afi hans Helgi Ingvarsson yfirlæknir á Vífilstöðum hóf upp úr 1950. Síðar tók faðir hans Sigurður Helgason sýslumaður við merkinu og hélt þessum göngum áfram og nú hafa afkomendur hans haldið á kyndlinum í áratug. Helgi Sigurðsson gekk sína fyrstu göngu 1960. Þess var minnst í kirkjunni að tíu ár eru síðan Sigurður lést. Helgi kom víða við í máli sínu. Hann skýrði m.a. tilgang göngunnar og rakti hvað vakti fyrir afa sínum. Hann sagði frá kirkjunni og sögu hennar og af hverju menn færu í píslargöngur þ.e. er að erfiða líkamlega, hreinsa hugann og setja sér háleit markmið. Að lokum sagði hann frá Þóri haustmyrkva sem nam mikið land á Reykjanesi meðal annars það land sem Strandarkirkja stendur. Ennfremur frá dætrum hans tveimur Herdísi og Krísu og eftir þeim eru landsvæðin kennd þ.e. Krisuvík og Herdísarvík. Hann greindi frá því að kirkjan væri helguð Maríu mey og væri eina kirkjan í lúterskum sið hér á landi sem gæti státað af Maríulíkneski. Blái liturinn í kórnum væri einnig litur hennar.
,,Strákarnir okkar" Til hamingju með silfrið í Kína. Frammistaða þeirra á vellinum og viðtölin við þá milli leikja hefur verið uppbyggileg upplifun sem aldrei gleymist. Þjóð sem á skipa þvílíkum afreksmönnum getur borðið höfuðið hátt. Hér var skráð í silfur mikilvægur áfangi í íslenskri íþróttasögu.
"Lame dudes" Að venju tókum við þátt í ýmsu af því sem menningarnótt Reykjavíkur hafði upp á að bjóða. Við vorum mætt á tónleika í þessari skóbúð þar sem Hannes hennar Tátu og Snorri frændi voru í aðalhlutverkum. Þeir kalla sig Lame dudes eða Slappa kappa á íslensku og fluttu þeir m.a. nokkur blueslög meðan við stoppuðum við.
Gjörningur. Við gegnum upp og niður Skólavörðustíginn sem er nýendurgerður að hluta. Þar gat að líta þennan þvottavélagjörning. Auk þess röltum við um miðbæinn og enduðum hjá Hallgrímskirkju þegar flott flugeldasýningin hófst upp úr ellefu um kvöldið. Þetta er það helsta. Kveðja.

Maríudagur í Strandarkirkju

Gengið til altaris.
Við fórum í dag við messu í Strandarkirkju þar sem boðið var upp á tónleika og fyrirlestur um Maríu mey. Björg Þórhallsdóttir sópran og Elísabet Waage hörpuleikari sáu um tónlistarflutning. Þær fluttu m.a úrval af Maríuljóðum. Hreint frábær flutningur. Predikun flutti Pétur Pétursson prófessor. Hann gat í predikun sinni um göngur Helga Ingvarssonar yfirlæknis á Strandarkirkju frá Vífilsstöðum og sagðist hafa gengið slíka göngu í gær. Þá fjallaði Pétur um tvennslags göngur sem við göngum í lífinu, innri og ytri göngur. Innri gangan er okkar lífs- og þroskaganga en ytri göngur eru mælanlegar í tíma og rúmi svo sem eins og Strandarkirkjuganga. Séra Sigurður Árni Þórðarson og Hulda maría Mikaelsdóttir djákni þjónuðu fyrir altari. Fyrirlestur um Maríu mey og dýrlingahlutverk hennar flutti Ásdís Egilsdóttir dósent við H.Í. Fjallaði hún m.a. um jarteikn Maríu, táknmyndir og sýnir henni tengdar fyrr á öldum. Strandarkirkja er helguð Maríu mey og er myndarlegt líkneski af henni í kirkjunni ásamt líkneski Jesús.
Ingunn, Helgi og Sirrý. Eftir messuna og altarisgönguna fórum við í messukaffið og fengum gott bakkelsi og kaffi. Að loknu kirkjukaffi héldum við af stað heim og héldum til Kópavogs með því að keyra áfram í átt til Grindavíkur og svo Krísuvíkurleiðina í bæinn en við keyrðum austur í átt til Þorlákshafnar þegar við lögðum af stað. Þannig lokuðum við þessari hringferð með viðkomu í kirkjunni. Kveðja.

Gengið á Strandarkirkju.

Gönguhópur og aðstoðarfólk við Strandarkirkju. Við lögðum að stað frá Bláfjallaafleggjaranum rúmlega 12.00 og vorum komin niður af skaganum kl. 17.15. Ég man ekki hversu oft ég hef gengið með Helga og fjölskyldu á Strandarkirkju en þau skipti eru örugglega farin að nálgast tuttugu.








Útsýni til Strandarkirkju. Veðrið alla leið var mjög gott og útsýni til allra átta. Maður fyltist léttleika þegar maður sá fyrir endalok ferðarinnar. Erfiðasti hluti leiðarinnar er leiðin upp Grindarskörð og svo er náttúrulega farið að taka í þegar maður gengur niður af skaganum.










Þreyttur göngumaður.
Þessi mynd var tekin upp á skaganum þegar kappinn var búinn að ganga í fjóra tíma. Þegar þarna er komið er maður búinn að ganga í gegnum þó nokkuð hraunsvæði. Þá tekur við þetta mosavaxna svæði, sem er betra að fara yfir.









Höfuðborgarsvæðið séð frá Grindarskörðum. Stórkostlegt útsýni þegar komið er upp skarðið. Það tekur rúman klukkutíma að ganga frá Bláfjallaveginum og upp á skarðsbrúnina.

Strandarkirkjuganga

Strandarkirkja Í dag gengu afkomendur Helga Ingvarssonar fyrrum yfirlæknis á Vífilsstöðum hina árlegu göngu sína á Strandarkirkju í Selvogi. Ég hef oft gengið með þeim þessa göngu en nú gat ég ekki gengið með vegna hnéskaða, sem ég er ekki búinn að jafna mig á að fullu. En ég var í liðinu sem keyrði og sótti. Það jafngildir því að vera "göngumaður" að vera í þessu þjónustu hlutverki. Gangan tekur rúma fjóra tíma frá Grindarskörðum. Í Strandarkirkju tók ég að mér að lesa kafla í ævisögu Helga um þessar göngur hans. Þar segir m.a.: "Alkunnugt er, að trúaðir menn velji sér ýmsa staði, sem þeir telja helgari en aðra,og ferðast þangað sér til sálubótar. Nægir þar að nefna Íslendinga, sem gengu forðum daga suður til Rómaborgar. Helgi átti sér slíkan átrúnaðarstað. Hann gékk að Strandarkirkju ekki sjaldnar en þrjátíu sinnum í þeirri trú, að sú suðurganga yrði sér og sínum til heilla.....() Trú Helga á Strandarkirkju kemur fram í vísum hans í dagbók dóttur hans frá árinu 1939:

Ef hennar gagn í góðri trú
með gjöfum viltu styrkja
þér veitir heill og höppin drjúg
heilög Strandarkirkja."

Stórhöfði Á fimmtudaginn fór ég ásamt stjórn LÍÚ út í Vestmannaeyjar þar sem haldinn var stjórnarfundur og útvegsbændur í Eyjum voru heimsóttir. Þetta var hin skemmtilegasta ferð og meðal tilbreytinga dagsins var heimsókn til vitavarðarins í Stórhöfða, boð á skrifstofur og heimili útvegsmanna og skoðunarferð um Heimaey. Allir kannast við þann vita úr veðurlýsingum fjölmiðlanna. Útsýnið er gríðarlega mikið, þótt það sjáist nú ekki á þessari mynd.